“ชัยโรจน์ มหาดำรงค์กุล” วัย 89 ปี ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์

ขอแสดงความยินดีกับ “ชัยโรจน์ มหาดำรงค์กุล” ที่ได้รับการเชิดชูเกียรติให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพถ่าย) ปี พ.ศ. 2568

เพราะความรักในการถ่ายภาพมาตั้งแต่วัยเยาว์ แม้จะจบการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์จากอังกฤษ และประสบความสำเร็จด้านธุรกิจ แต่เขายังคงมุ่งมั่นถ่ายภาพอย่างต่อเนื่องมากว่า 70 ปี ตั้งแต่ยุคกล้องฟิล์มจนถึงปัจจุบัน ด้วยผลงานแนว “วิจิตรศิลป์” (Pictorial Art) ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดดเด่นด้านการใช้แสงและเงา ถ่ายทอดผ่านภาพบุคคล วิถีชีวิต ภาพวิว ประเพณีและวัฒนธรรม ที่ทำให้เขาเป็นที่รู้จักในวงการภาพถ่ายทั้งในประเทศและระดับนานาชาติ

“ปัจจุบันการถ่ายภาพที่เป็น Pictorial Art ไม่ค่อยมี ส่วนใหญ่เป็นภาพถ่ายเหตุการณ์ต่างๆ ผมอยากให้คนรุ่นลูกรุ่นหลานได้มีโอกาสเห็นแบบเดียวกับที่เราได้เห็น อย่างเช่น ภาพรถราง หรือภาพงานประเพณีวัวเทียมเกวียน หรือภาพนครวัด ในมุมที่เราถ่าย เดี๋ยวนี้ไม่มีช่างแกะสลัก ณ เวลานั้นได้แล้ว และยังมีอีกหลายภาพที่ไม่ได้นำออกสู่สายตาผู้คนเลย” ชัยโรจน์กล่าวถึงเจตนารมณ์ในการถ่ายภาพ

ภาพแต่ละภาพของเขาได้ผ่านการสร้างสรรค์ ทั้งมุมมองและองค์ประกอบครบถ้วน เช่น ภาพชุดเห็ดป่าที่ใช้เวลาถึง 4 ปีเต็มในการเก็บภาพ ก่อนนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการ Wild Mushroom Chronicles ขณะที่ หนึ่งในภาพที่สร้างชื่อเสียงคือ ภาพขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ในการประชุม APEC ยามค่ำคืน ซึ่งได้รับพระบรมราชานุญาตจาก ในหลวง รัชกาลที่ 9 ให้จัดขบวนในช่วงกลางคืน โดยเขาสามารถบันทึกภาพขบวนเรือพระที่นั่งได้อย่างสมบูรณ์แบบ จนกระทรวงการต่างประเทศ ขอซื้อภาพเพื่อนำไปใช้ในวาระสำคัญของประเทศ

ผลงานของชัยโรจน์ ได้รับรางวัลจากการประกวดทั้งในและต่างประเทศ อาทิ รางวัลถ้วยพระราชทานชนะเลิศ ประเภทภาพถ่ายดิจิทัล ในการประกวดภาพถ่ายครั้งที่ 1 รวมถึงได้รับการจัดอันดับให้เป็น 1 ใน 10 ช่างภาพระดับโลก (World Top Ten Photographer) ถึง 8 ครั้ง และได้รับรางวัล PSA 5 Stars จากสมาคมภาพถ่ายแห่งอเมริกา (Photographic Society of America) เมื่อ พ.ศ. 2552 ทั้งยังได้ตามเสด็จฯ เพื่อบันทึกภาพพระราชกรณียกิจในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในวาระสำคัญต่างๆ อีกด้วย

ที่ผ่านมา เขายังได้นำประสบการณ์ด้านการถ่ายภาพ มาถ่ายทอดให้กับคนรุ่นใหม่ โดยอาสาสอนถ่ายภาพในสถาบันการศึกษาต่างๆ รวมถึงนำรายได้จากการประมูลภาพและการจัดงานนิทรรศการมอบให้กับองค์กรการกุศลต่างๆ

ด้าน “เกรซ มหาดำรงค์กุล” ลูกสาว เผยว่า ครอบครัวรู้สึกภาคภูมิใจที่คุณพ่อได้รับคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ หลังจากทุ่มเทให้กับการถ่ายภาพมาอย่างยาวนาน “พอทราบข่าวคุณพ่อเองถึงกับกลั้นน้ำตาไว้ไม่อยู่ ลูกๆ ก็ปลื้มปริ่มตามไปด้วย ตอนนี้คุณพ่อยังซึมซับความรู้สึกปลาบปลื้มใจได้อย่างเต็มที่ ยังมีเรี่ยวแรงเดินชมนิทรรศการผลงานของตนเอง และยังสะพายกล้องออกไปถ่ายภาพพอร์ตเทรตให้เพื่อนๆ อย่างมีความสุข”